Kerstfeest wat is de betekenis er van

Kerstfeest en de betekenis

Handig om te weten

Kerstfeest en de betekenis
Kerst, voor de een betekent het gezelligheid, samen zijn, heerlijke maaltijden. Maar voor de ander kan het eenzaamheid, zorgen over geld en stress betekenen.

Kerst is in ieder geval een belangrijk feest dat we jaarlijks vieren en wel op heel de wereld op 25 december. Ik vier ook altijd kerst. We zijn dan met het hele gezin samen. Het belangrijkste en fijnste gevoel is voor mij het gevoel van samenzijn.  Ik probeer ik ook elk jaar een mooie boodschap mee te geven aan mijn kinderen en kleinkinderen. Hoe belangrijk ze zijn voor mij, hoe mooi en bijzonder ze allemaal zijn en hoe trots ik op ze ben.

Als je de kerstfilms bekijkt betekent het voor velen een feest van cadeautjes, prachtig versierde kerstbomen, verlichting en gezellig samenzijn met familie en vrienden. En voor christenen betekent het de geboorte van Jezus

Maar wat is nou eigenlijk de echte betekenis van Kerst.

Hoe is kerst ontstaan, wat vieren we nu eigenlijk met kerst en wat heeft de kerstman of de geboorte van Jezus hiermee te maken?

Voor mij genoeg redenen en vragen om een klein onderzoekje te beginnen.

De geschiedenis van kerst

Om een goed beeld van kerst te krijgen gaan we beginnen bij het begin, het ontstaan van kerst. Veel mensen denken dat het kerstfeest ontstaan is door het alom bekende kerstverhaal uit de Bijbel: de geboorte van Jezus.

Maar dat is eigenlijk alleen wat de christenen vieren tijdens Kerstmis. Op Kerstavond, 24 december, wordt dit feest gevierd in de kerken. Het is in werkelijkheid maar een gedeelte van de waarheid. In de realiteit weet niemand precies wanneer Jezus geboren werd. Maar hoogstwaarschijnlijk was dit niet op 25 december.
Daarnaast duurde het zelfs tot de vierde eeuw voordat men de geboorte van Jezus tot een officiële feestdag afkondigde. En de dag waarop dit feest gevierd moest worden jaarlijks werd dus 25 december.

Waarom 25 december

De Germanen

Rond de datum van 25 december vierden de Germanen het twaalf dagen durende Joelfeest. In het noorden worden de dagen in de herfst steeds korter en de nachten langer, maar komt in december een keerpunt met de zonnewende. Op deze dag, midwinter, begint de winter en wordt het weer langzaam langer licht. Met deze winter-wende werd een feest gevierd waarbij licht in het donker een belangrijke rol speelt. Behalve licht en donker speelden ook leven en dood een heel belangrijke rol in dit feest. Het licht staat natuurlijk symbool voor leven, waarbij het terugkerende licht voor nieuw leven kan staan. Een ander belangrijk symbool in het Joelfeest is de enorm lang levende taxus met zijn dodelijke rode bessen, en zijn altijd groen blijvende takken.

Kerstfeest en de betekenis

Rood en Groen

Die kleur rood zien we natuurlijk nog vaker terug in december, met name bij enkele heren met witte baarden. Tevens speelde Wodan een sterke rol in het Joelfeest, dat ook in verband staat met zijn Wilde Jacht. Wodan, die oorspronkelijk de Wilde Jacht leidde werd namelijk ook als een god gezien die de doden naar het hiernamaals begeleidde. Wodan rijdt met Sleipnir (overigens ook een schimmel) door de lucht. Wodans baard en witte paard lijken te overleven in de uitbeeldingen van Sint-Nicolaas, die in de decembermaand in veel Europese landen opduikt – in veel streken met name rond 6 december, maar soms ook later in december, al dan niet als kerstman. Tijdens het Joelfeest haalden de Germanen groene taxustakken in huis en lieten ze lichten branden met als bedoeling boze geesten af te weren. Waarschijnlijk is dit de oorspronkelijke herkomst van het neerzetten van een kerstboom.

Kerstfeest en de betekenis

De Romeinen

Tijdens de late koningstijd werd in Rome een feest gevierd ter ere van de god Saturnus: de saturnaliën. De Romeinen gaven deze naam aan de feestdag op de zonnewende van 21 december. Saturnus was ooit koning geweest is in Italië. Hij kwam per schip aan en zette voet aan wal in het koninkrijk van Janus. Eenmaal aangekomen in Italië werd Saturnus hartelijk ontvangen door Janus. Saturnus stond voor vruchtbaarheid en overvloed omdat hij het volk de kunst van landbouw leerde. Ook leerde hij de mensen schrijven en lezen en hij voerde het gebruik van munten in. Janus regeerde samen met Saturnus het land. Deze jaren werden “Gouden Jaren” genoemd. In die tijd was iedereen gelijk en mensen hadden geen privébezit, sociale differentiatie bestond niet. Janus bezat de goede eigenschap van 2 gezichten. Hij keek met de ene kant naar het verleden en met de andere kant naar de toekomst. Men moet altijd vooruitziend zijn, maar altijd rekening houden met het verleden. Janus werd ook de god van de deur genoemd. Wanneer men wilde bidden kon men eerst Janus aanroepen, hij stond symbool voor de deur waarlangs alle andere goden te bereiken waren.

Kerstfeest en de betekenis

Christenen

Er zijn theorieën die beweren dat de christelijke kerk de bestaande feesten als uitgangspunt heeft gebruikt voor de geboorte van Christus. Zij kozen hiervoor om de geboorde van Jezus tijdens het Joelfeest te vieren. Deze slimme gedachte kwam vanuit de kerkgenootschappen. Dit zou ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen deze feestdag overnamen. Tijdens deze periode waren er zoals gezegd al veel volksfeesten en het christelijke feest zou hierdoor goed in deze periode passen. In de vierde eeuw werd 25 december door de christelijke kerk officieel vastgelegd als geboortedatum van Christus. De christenen konden de heidense rituelen niet laten verdwijnen, dus pasten ze zich aan deze gebruiken aan om in de toen bestaande maatschappij te passen. Het christendom begon daarna traag het Heidendom te vervangen waardoor het Kerstfeest zich over heel de wereld verspreidde.

Kerstfeest en de betekenis

Kerstman

Maar wat heeft de Kerstman met dit hele verhaal te maken? Als we even nadenken zien we direct dat de Kerstman veel gelijkenissen heeft met Sinterklaas. En Sinterklaas linkt weer naar de aankomst van Saturnus per boot. De Kerstman is ontstaan als een fictief figuur in de Verenigde Staten en geïnspireerd is door Sinterklaas.
De Kerstman maakt wat korter deel uit van de Belgische en Nederlandse kerst. De echte bekendheid van de Kerstman komt eigenlijk door een serie advertenties ontworpen door Coca-Cola in de jaren 30. De kerstman lijkt dus eerder een commercieel verzinsel te zijn dat geïnspireerd was op Sinterklaas.

Kerstgedachte

Buiten de historische verhalen om heeft het kerstfeest nog een aantal symbolische betekenissen. Nummer 1 is natuurlijk de kerstgedachte. Deze kerstgedachte is tegenwoordig belangrijker dan de achterliggende geschiedenis en wordt door iedereen anders en op eigen wijze ingevuld. Hierdoor is er geen eenduidig antwoord op wat de betekenis van kerst is. Kerstfeest betekent verschillende dingen voor verschillende mensen. Kerstfeest gaat voor mij in ieder geval over samenzijn, over familie, vrienden, liefde, geven, dankbaarheid en zelfs lekker eten. Voor veel mensen gaat kerstfeest ook over de geboorte van Jezus ondanks dat de geschiedenis dit gedeeltelijk tegenspreekt. Waar ik zelf wat moeite mee heb is dat de mooie gedachte achter het kerstfeest tegenwoordig zo overspoeld wordt door de commerciële gedachte erachter. Ik begrijp heus wel dat deze decembermaand voor bedrijven alleen maar over geld gaat.  Maar persoonlijk vind ik dat toch jammer en denk ik dat we best nog wat kunnen leren van de historische feestelijke rituelen en gebruiken qua dankbaarheid etc…

Lichtpuntje

Maar goed, wat de betekenis ook is, kerstfeest is het ideale feest om voor de mensen om je heen een lichtpuntje te zijn tijdens de koude en donkere winterdagen.  En misschien kun je wat dankbaarheid tonen voor het afgelopen jaar. Dankbaarheid voor wat ze voor je betekend hebben, of dankbaarheid voor de mooie dingen die je afgelopen jaar overkomen zijn. En neem ook even de tijd om te overdenken hoe je het nieuwe jaar in wilt gaan. Ok daar is de kersperiode een goed moment voor.

Tineke Nieuws

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *